Հայաստանի Հանրապետություն
Հայաստանի Հանրապետությունում բժշկական գործունեությունը և առողջապահական ծառայությունների մատուցումը խստորեն կարգավորվում են համապարփակ իրավական դաշտով: Այս դաշտն ապահովում է պացիենտների խնամքի բարձրագույն չափանիշները, պաշտպանում է բժշկական մասնագետների իրավունքները և համապատասխանեցնում է հայկական առողջապահական պրակտիկան միջազգային ստանդարտներին:
Բժշկական ոլորտը կարգավորող հիմնարար փաստաթուղթը «Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» ՀՀ օրենքն է (ընդունված 1996թ. մարտի 4-ին՝ հետագա փոփոխություններով): Այս օրենքը սահմանում է առողջապահական համակարգի կառուցվածքը, բժշկական հաստատությունների լիցենզավորումը և պացիենտների ու բուժաշխատողների հիմնարար իրավունքներն ու պարտականությունները:
Բացի այդ, Հայաստանի Հանրապետության Առողջապահության նախարարության (ԱՆ) կանոնադրությունը սահմանում է նախարարությունը որպես գործադիր իշխանության կենտրոնական մարմին, որը պատասխանատու է առողջապահական քաղաքականության մշակման, բժշկական օրենսդրության կիրարկման, կլինիկական արձանագրությունների հաստատման և ազգային բժշկական ռեգիստրի վերահսկման համար:
Հայաստանում բժշկությամբ զբաղվելը պահանջում է խիստ համապատասխանություն պետության կողմից սահմանված կրթական և մասնագիտական չափանիշներին: Մասնագիտության հասանելիությունը կարգավորվում է հատուկ օրենսդրական ակտերով, որոնք մանրամասնում են պրակտիկայի տարբեր մակարդակների համար պահանջվող որակավորումները: Մինչ բժշկական հաստատություններն ունեն գործունեության լիցենզիաներ, անհատ մասնագետները պետք է պաշտոնապես հավաստագրվեն և գրանցվեն՝ օրինական պրակտիկա իրականացնելու համար:
Մուտքի համար պահանջվում է հավատարմագրված բարձրագույն բժշկական հաստատության կողմից տրված պետական նմուշի դիպլոմ և պարտադիր հետդիպլոմային կլինիկական ուսուցման (Օրդինատուրա) ավարտ:
Օրենքի համաձայն՝ բոլոր բուժաշխատողները պետք է յուրաքանչյուր հինգ (5) տարին մեկ անցնեն պարբերական հավաստագրում: Մասնագետները պետք է կուտակեն շարունակական բժշկական կրթության (ՇԲԿ/ՇՄԶ)՝ օրենքով սահմանված քանակի կրեդիտներ տեսական դասընթացների, գործնական սեմինարների և ինքնակրթության միջոցով՝ իրենց պրակտիկայի իրավունքը պահպանելու համար:
«Բնակչության բժշկական օգնության և սպասարկման մասին» օրենքի 3-րդ գլուխը հատկապես ամրագրում է բուժանձնակազմի իրավական կարգավիճակը, իրավունքներն ու պարտականությունները: Օրենսդրությունը հավասարակշռում է բժիշկների ծանր սոցիալական պատասխանատվությունը ամուր իրավական պաշտպանության հետ:
Հայաստանը ողջունում է միջազգային բժշկական փորձը: Օտարերկրյա բժիշկների իրավական կարգավիճակը կարգավորվում է՝ ապահովելու հավասար իրավունքներ՝ միաժամանակ պահպանելով որակի խիստ վերահսկողություն և պացիենտների անվտանգություն:
Հայաստանում օրինական բնակվող և աշխատելու թույլտվություն ունեցող օտարերկրյա բժշկական մասնագետներն ունեն ճիշտ նույն մասնագիտական իրավունքները, աշխատանքային երաշխիքները և էթիկական պարտականությունները, ինչ ՀՀ քաղաքացիները:
Օտարերկրյա բժշկական դիպլոմները և մասնագիտացման վկայականները պետք է անցնեն պետական ճանաչման պաշտոնական գործընթաց (Նոստրիֆիկացիա)՝ համոզվելու, որ արտասահմանյան ուսումնական ծրագիրը համապատասխանում է հայկական բժշկական կրթության չափանիշներին՝ նախքան մասնագիտական գործունեության իրավունք տրամադրելը:
Օտարերկրյա մասնագետները, տեղացիների նման, օրենքով պարտավոր են աշխատանքի անցնելուց առաջ անցնել հատուկ բժշկական զննումներ՝ առողջապահական հաստատություններում վարակիչ հիվանդությունների տարածումը կանխելու նպատակով:
Կամայական բժշկական պրակտիկան բացառելու և բուժօգնության միասնական որակ ապահովելու նպատակով Առողջապահության նախարարությունը սահմանում է պարտադիր Մասնագիտական բնութագրեր (պաշտոնի անձնագրեր) և Կլինիկական ուղեցույցներ: